Miras Hukuku’nun önemli problemlerinden biri de mirasçılar arasında paylaşımın ne şekilde yapılacağıdır. Burada dıştan bakınca oldukça karışık görünen miras payları aslında oldukça basit bir mantığa sahiptir.

Buradan öncelikle genel bilgileri verdikten sonra mirasın ne şekilde paylaşılacağının mantığını sizlere anlatmaya çalışacağız.

Mirasbırakanın altsoyu yani çocukları ve torunları mirastan eşit pay sahibidirler. Eğer mirasbırakanın çocuklarından kendisinden önce ölen var ise onun yerine halefiyet yolu ile çocukları alır. Yani ortadan 3 çocuğu ve kendisinden önce ölen 4. Çocuğundan kalan bir torunu var ise 3 çocuk ve torun mirastan eşit oranda pay alırlar.

Mirasbırakanın anne ve babasının mirasçı olabilmesi altsoyunun bulunmaması gerekir. Altsoyu bulunmayan mirasbırakanın annesi ve babası kendisine mirasçı olabilir. Mirasbırakanın anne ve babası da mirastan eşit pay sahibidir. Onlar arasında da mirasbırakandan önce ölen var ise ölenin yerini de her derece halefiyet yoluyla altsoyu alır.

Mirasbırakanın büyük anne ve büyük babasının mirasçılığı ise ancak anne ve baba ile altsoyun hayatta olmadığı halde mümkündür. Büyük anne ve büyük babanın vefatında ise yine halefiyet yoluyla altsoy mirasçı olur.

Evlilik dışı doğan çocuk ile mirasbırakan arasında yasal soybağı kurulmuş ise mirasçılığı yasal mirasçılar gibi devam eder. Evlilik dışı doğan çocuklardan aynı evlilik içinde doğmuş gibi mirastan pay alırlar.

Genel miras paylarının tamamının belirlenmesinde en önemli faktör mirasbırakanın eşinin sağ kalıp kalmadığıdır. Sağ kalan eş mirasbırakanın çocukları ve torunları ile birlikte mirasçı olursa mirasın ¼ ünü alır. Sağ kalan eş miras bırakanın annesi ve babası ile birlikte mirasçı olursa mirasın ½ sini alır. Mirasbırakanın büyük anne ve büyük babası ve onların altsoyu ile mirasçı olursa eğer sağ kalan eş mirasın ¾ ünü alır.

Genel bilgileri verdikten sonra örneklerle açıklamaya çalışalım. Vefat eden kimsenin sağ kalan eşi, 1 çocuğu ve annesi-babası bulunuyorsa mirasın ¼ ünü sağ kalan eş ¾ ünü ise çocuğu alır. Mirasbırakanın altsoyu bulunduğu için annesi ve babası mirastan pay alamaz.

Başka bir örnekte de miras bırakanın eşinin, annesinin ve kardeşinin sağ kaldığını varsayalım. Sağ kalan eş mirasın yarısını alır. Kalan mirasın yarısı mirasbırakanın annesine kalan yarısı da mirasbırakanın kardeşine kalır. Oranları belirtirsek mirasın ½ si sağ kalan eşe, ¼ ü annesine ve son ¼ ü ise kardeşine kalır.

Av. Halil İbrahim ÇELİK